منطقه ۱۸ تهران

منطقه ١٨ تهران که در سال ١٣۵٩ بعنوان منطقه تازه به تهران بزرگ الحاق گردیده در جنوب غربی تهران بزرگ واقع است. اراضی این منطقه عمومًا مسطح و دارای شیب ملایم از شمال به جنوب است. این منطقه از شمال به منطقه ۹ و از غرب به مناطق ۱۷ و ۱۹ محدود می‌شود.هسته اولیه منطقه ۱۸ روستایی بود به نام یافت آباد که با گسترش مهاجرت توسعه و رشد یافته است. اغلب کاربری‌های آن قبل از توسعه شهری و ساخت و ساز کشاورزی بوده است. شهرداری منطقه ۱۸ دارای ۷ منطقه است. ساختمان شهرداری منطقه ۱۸در بزرگراه آیت الله سعیدی (جاده ساوه)، بعد از چهارراه یافت آباد، نبش خیابان شهید بهرامی واقع است.

اغلب اراضی این منطقه را در چندین دهه پیش باغات و زمین های زراعی کشاورزی تشکیل می داده است که با توسعه تهران به طرف غرب قسمتی از اراضی یاد شده تحت کاور توسعه شهری قرار گرفته است.

در طرح جامع ساماندهی، تهران به ۵ حوزه شمالی، جنوبی، مرکزی، شرقی و غربی تقسیم شده است. منطقه ١٨ بهمراه نواحی ١۵، ۱۶، ۱۷، ۱۹ و ۲۰ در حوزه جنوبی استقرار یافته است. در طرح ساماندهی به لحاظ استقرار حرم حضرت عبدالعظیم و مرقد امام (ره) و گورستان بهشت زهرا، هویت حوزه جنوبی را مذهبی عنوان نموده است، که این امر بیشتر در نواحی ١٩ و ۲۰ قابل قبول است و با عملکرد غالب منطقه ١٨ که صنعتی و انبارداری و جابجایی است، سازگاری چندانی ندارد.

در طرح جامع فرمانفرمائیان منطقه ١٨ به عنوان بخش کوچولوای از منطقه مرکزی تهران به حساب آمده است. همچنین بخاطر گذر خط آهن تهران ‐ شهر تبریز از شمال آن و انفصال از بافت تهران و همچنین عدم توجه به طرح به این محدوده نقش حاشیه ای داشته چراکه در ساختارتهران به عنوان جزئی از کالبد شهر نقش ایفا نمی کرد.

منطقه ۱۸ شهرداری تهران با رشد توسعه روستای محله یافت آباد به عنوان اتم اولیه و بصورت بافت حاشیه ای که بخاطر موقعیت استقرار درست به عنوان مدخل تهران و قیمت پائین اراضی، جاذب مهاجران کم درآمد و کارگران کارخانجات بوده، پدید آمده است به طوری­که در سال ١٣٧۵، ۲۹۶۲۴۳ نفر جمعیت داشته که بسیار کمتر از جمعیت پیشگویی شده در طرح ساماندهی برای سال ۱۳۷۵ (بیش از ۴۱۰ هزار نفر) است.

به لحاظ ماهیت طبقاتی و نوع مشاغل به وجود آمده و خصوصیات فرهنگی و اقتصادی ساکنین که اغلب مراجعین به تهران بزرگ تشکیل یافته ، بافت مسکونی به وجود آمده بسیار پر تراکم (تراکم خالص مسکونی ۷۱۸ نفر در هکتار و سرانه زمین ۱۳/۹۲ متر مربع)و بسیار ریزدانه و معابر بادسترسی کم عرض تشکیل گردیده است. بخش وسیعی از اراضی این منطقه (حدود ۷۴۵ هکتار) به کمربند سبز تهران اختصاص یافته که در مجاورت محدوده ۲۵ ساله قرار گرفته است. این منطقه به عنوان ناحیه ای حاشیه ای در برگیرنده ۲۳/۴ در صد دامداری های تهران صنایعی با عملکرد فرامنطقه ای همچون شیر پاستوریزه، کیان تایر، بازار آهن و … است.

جمعیت منطقه ۱۸ تهران

جمعیت منطقه به واسطه واپسین سرشماری نفوس مسکن سال ۹۰و احتساب( ۰۸/ در صد) رشد سالیانه ۴۱۶۲۶۶ نفر است که از این شمار ۳۹۰۶۲۹نفر ( ۹۵ در صد ) در محدوده و ۲۵۶۳۷ نفر ( ۵ در صد ) درحریم زندگی کنند این منطقه به لحاظ جمعیت در رتبه ششم تهران بزرگ قرار دارد و تراکم خالص آن ۷۶۰ نفر در هکتار و ناخالص آن ۱۰۰ نفر در هر هکتار است . از کل جمعیت محدوده ۲۱۲۳۰۳ نفر  مرد و ۲۰۳۹۶۳نفر زن است.

مساحت منطقه ۱۸ تهران

مساحت منطقه ۸۰۸۳ هکتار بوده که از این مساحت ۳۷۸۹ هکتار در محدوده و ۴۲۹۴ هکتار در حریم است.

موقعیت منطقه ۱۸ تهران

منطقه ۱۸ شهرداری تهران که در جنوب غربی این شهر واقع شده از شمال به آزاد راه فتح و ۴۵ متری مسیر شهر کرج (آذربایجانی) ، از شرق به مسیر ساوه (آیت ا… سعیدی)، از جهت غرب به آزاد راه آزادگان و از طرف جنوب هم به مسیر ساوه (آیت ا… سعیدی) و آزاد راه آزادگان محدود می­گردد. اراضی این منطقه عموماً مسطح و دارای شیب ملایم از شمال به جنوب است. محدوده حریم این منطقه تا اراضی قلعه حسن‌خان در چهارراه مسیر ویژه و قدیم شهر کرج امتداد می‌یابد.

خصوصیات اقلیمی منطقه ۱۸ تهران

منطقه ۱۸ در دشتهای جنوبی تهران گسترش یافته و با اختلاف بلندی ای که با کوههای البرز دارد موجب پیدایش جریانات هوایی محلی بین کوه و دشت می شود. نوع آب و هوای منطقه نیمه صحرایی است و اختلاف دمای میانگین این منطقه بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد است. شمار روزهائی که دمای این منطقه در طول سال بیش از ۴۰ درجه است بین ۵ تا ۷ روز است که در بخش جنوبی تر این منطقه یعنی هوای شهر قم در طول سال ۱۰ تا ۲۰ روز دمای هوا بالای ۴۰ درجه است.

هوای منطقه ۱۸ در اوایل فروردین رو به گرمی می،گذارد و با آمدن اردیبهشت ماه افزایش حرارت روزمره سرعت بیشتری پیدا میکند. بطوریکه در اواخر این ماه غلبه گرما کاملاً محسوس است و زیاد ترین دمای سال در مرداد است و بعد از نیمه شهریور ماه هوا به تدریج سرد می،شود. مقدار ریزش این منطقه بین ۱۷۰ تا ۲۲۰ میلی متر متغیر است و زیاد ترین مقدار ریزش در ماههای آذر و دی است.

در تمام فصل گرما هوا خشک و بی بارندگی است. جریان عمومی هوا در این منطقه بادهای باران زای غربی می،باشد. امتداد این جریانات با جهت کلی کوههای البرز تقریباً موازی است و اثر کوههای مذبور بعنوان عامل کم کننده سرعت باد در دره های کوهپایه ای جنوبی نمایان ساخته میشود. پیشروی دامنه،های جنوبی ارتفاعات شرق شهر کرج سبب انحراف بادهای سطحی بسوی منطقه ۱۸ می گردد و سرعت نسبی باد را در این منطقه زیاد میکند.

خصوصیات صنعتی منطقه ۱۸ تهران

منطقه ۱۸ با داشتن ۱۰۰۰ هکتار اراضی کاربرد صنعتی رتبه نخست را از لحاظ مساحت در کل سطح تهران بزرگ داراست. به نحوی که بیش از ۳۰ در صد منطقه را اراضی صنعتی تشکیل می دهند. بخش صنعت در قیاس با سایر فعالیتها ۴۳ در صد از کل شاغلین منطقه را تشکیل می دهد. منطقه ۱۸ در مقایسه با سایر نواحی تهران از لحاظ شمار شاغلین در بخش صنعت رتبه دوم را بعد از منطقه ۱۵ داراست.

خصوصیات خدماتی منطقه ۱۸ تهران

فعالیتهای خدماتی در سال ۱۳۸۵ در حدود ۴۹ در صد از کل شاغلین منطقه را جذب نموده است. دربرابر کل شاغلین در فعالیتهای خدماتی تهران بزرگ معادل ۶۷ در صد است. اینگونه در صد شاغلین در فعالیتهای خدماتی منطقه ۱۸ به مراتب پایین تر از تهران بزرگ است. بعبارت دیگر فعالیتهای خدماتی از نگاه درجه اهمیت در ساختار اقتصادی تهران بزرگ بمراتب بیش از منطقه ۱۸ بوده است.

ایستگاه‌های مترو منطقه ۱۸ تهران

  • ایستگاه متروی آزادگان
  • ایستگاه متروی نعمت‌آباد

اماکن شاخص منطقه ۱۸ تهران

امامزاده زید
امامزاده زید از نوادگان امام زین العابدین علیه السلام مربوط به دورانهای تاریخی پس از اسلام بوده اند که در محله وصفنارد، کوچه امامزاده زید واقع می باشد. بارگاه امامزاده زید در جنوب غربی تهران و شامل حرم و آرامگاه مسلمانان است. معماری زیبای درون و بیرون حرم قابل توجه می باشد. مسیر دسترسی به امامزاده زید از باند ضلع غربی بزرگراه آیت اله سعیدی با علائم مشخص شده است.

بوستان نرگس

مساحت کل بوستان ۲۶ هکتار و مساحت فضاهای سرپوشیده آن حدود ۵۰۰۰ متر مربع این مجموعه فرهنگی، سرگرمی ای، ورزشی ویژه استفاده زنان دیزاین و احداث گردیده است. این مجموعه شامل استخر و سونا، مهد خردسال، نمازخانه، کلینیک، گل و گیاه، غذاخوری، کتابخانه، مخازن آب، آتش نشانی، آب نپخته و شرب، موتور منزل مرکزی، آبیاری محوطه، دریاچه، باغ راههای مهم و فرعی، رینگ سلامتی، اجرای تونل پارچه ای به شکل نیم دایره و به ارتفاع ۱۲ متر و شمار پایه های سازه ۶۴ عدد، پست الکتریسیته داخلی، پست الکتریسیته پاساژ، زمین های ورزشی شامل: ورزش فوتبال بدمینتون، بسکتبال، ورزش والیبال، ورزش فوتبال و پیست اسکیت و دوچرخه سواری محوطه پرورش اندام، همراه با پارکینگ، سرویس های بهداشتی، نگهبانی.

محلات

محله ۱۷ شهریور

محله بهداشت

محله تولید دارو

محله حسینی- فردوس

محله خلیج فارس

محله شادآباد

محله شمس آباد

محله شهرک امام خمینی

محله شهرک شهید رجایی

محله صاحب الزمان

محله صادقیه

محله ولیعصر

محله یافت آباد